Amnesty International-ის მონაცემებით, სასიკვდილო განაჩენების რაოდენობა უკანასკნელი ხუთი წლის რეკორდულ მაჩვენებლამდე გაიზარდა. ადამიანთა უფლებების დამცველი საერთაშორისო ორგანიზაციის ინფორმაციით, 2022 წელს სიკვდილის დასჯის შემთხვევები წინა წელთან შედარებით 53%-ით გაიზარდა. ჯამში, გასულ წელს მსოფლიოს ცხრამეტ ქვეყანაში სიკვდილით 883 ადამიანი დასაჯეს.

თუმცა სიკვდილით დასჯის შემთხვევების ზუსტი რაოდენობის დადგენა შეუძლებელია, რადგან Amnesty International-ის ანგარიში არ მოიცავს ჩინეთს, სადაც სიკვდილით დასჯის შესახებ მონაცემები სახელმწიფო საიდუმლოებადაა მიჩნეული. მიუხედავად ამისა, საერთაშორისო ორგანიზაციის შეფასებით, ჩინეთში სასიკვდილო განაჩენი ათასობით ადამიანისთვის იქნა გამოტანილი. სახელმწიფოთა შემზღუდველი პოლიტიკიდან გამომდინარე რთულია აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის შემთხვევების ზუსტი აღრიცხვაც.

ჩინეთის გარეთ, მსოფლიოში სიკვდილით დასჯის ცნობილი შემთხვევების 90% სამ ქვეყანაზე მოდის, ესენია: ირანი, საუდის არაბეთი და ეგვიპტე. ირანში სიკვდილით დასჯა, 2021 წლის 314 შემთხვევიდან, 2022 წელს 576 შემთხვევამდე გაიზარდა. აღნიშნული მაჩვენებელი, 196 შემთხვევამდე გასამმაგდა საუდის არაბეთში, ხოლო ეგვიპტეში პირიქით, 2021 წლის 83-დან 24 ადამიანამდე შემცირდა. აღსანიშნავია, რომ გასულ წელს სიკვდილით ცამეტი ქალი დასაჯეს, თორმეტი მათგანი ირანში, ხოლო ერთი - საუდის არაბეთში.

ადამიანის უფლებების დამცველი საერთაშორისო ორგანიზაციის მონაცემით, გასულ წელს, სიკვდილით დასჯის ცნობილი შემთხვევებიდან 40% ნარკოტიკებთან დაკავშირებულ დანაშაულზე მოდიოდა. Amnesty International-ის მიერ აღრიცხულ სულ მცირე ოთხ ქვეყანაში, მათ შორის ჩინეთში, საუდის არაბეთში, ირანსა და სინგაპურში, ნარკოტიკული დანაშაულისთვის ჯამში 325 ადამიანი დასაჯეს სიკვდილით.

სიკვდილით დასჯა ყველა ტიპის დანაშაულისთვის, 2022 წელს ოთხ ქვეყანაში: ყაზახეთში, პაპუა-გვინეაში, სიერა-ლეონესა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში გაუქმდა. მიუხედავად ამისა, გასულ წელს სიკვდილით დასჯის გამოყენება განახლდა ხუთ ქვეყანაში: ავღანეთში, ქუვეითში, მიანმარში, პალესტინის ტერიტორიებსა და სინგაპურში.

შედეგად, Amnesty International-ის მონაცემებით, იმ ქვეყნების რაოდენობა, სადაც სიკვდილით დასჯა გაუქმებულია, 112-მდე გაიზარდა. დამატებით ცხრა ქვეყანაში სიკვდილით დასჯა გაუქმებულია დანაშაულებისთვის, რომლებიც არ ჩადენილა ომის დროს, ათ ქვეყანაში კი სასჯელის უმაღლესი ფორმა კვლავ შენარჩუნებულია, თუმცა უკანასკნელი ათწლეულია, არ აღსრულებულა.

Amnesty International-ის მიერ აღრიცხულ ქვეყნებში გასულ წელს სიკვდილით დასჯის შემთხვევები შემდგომ სახელმწიფოებში დაფიქსირდა:


  1. ჩინეთი - 1,000+ ადამიანი,

  2. ირანი - 576+ ადამიანი

  3. საუდის არაბეთი - 196 ადამიანი

  4. ეგვიპტე - 24 ადამიანი

  5. ამერიკის შეერთებული შტატები - 18 ადამიანი

  6. ერაყი - 11+ ადამიანი

  7. სინგაპური - 11 ადამიანი

  8. ქუვეითი - 7 ადამიანი

  9. სომალი - 6+ ადამიანი

  10. სამხრეთი სუდანი - 5+ ადამიანი

  11. პალესტინა - 5 ადამიანი

  12. იემენი - 4+ ადამიანი

  13. ბანგლადეში - 4 ადამიანი

  14. მიანმარი - 4 ადამიანი

  15. ბელარუსი - 1 ადამიანი

  16. იაპონია - 1 ადამიანი

  17. ავღანეთი, ჩრდილოეთი კორეა, სირია, ვიეტნამი